Friday 22 January 2021




Pradyumna Mayavati Rukmini

Vaishampāyana said:—Having celebrated his sacrifice the powerful Māyāvin Shamvara was killed in battle on the eighth day of a fortnight (1). Having slain that foremost of Asuras in the city of Rikshavanta Pradyumna, taking Māyāvati with him, set out for his father's city (2). By his illusory powers the quick-coursing hero rose up into the welkin and reached the charming city of Dwāravati protected by his father's power (3). That young man, beautiful like Manmatha (Cupid), descended from the sky with Māyāvati at the inner appartment of Keshava (4). When Pradyumna thus came down Keshava's queens were all filled with surprise, joy and fear (5). Afterwards seeing that young man, resembling Kāma himself, with his wife, their faces grew delighted; and they, with their eyes, as if drank his ambrosial beauty (6). Beholding the bashful countenance of that boy and him filled with shame at every step Krishna's wives were all at their wit’s end (7). Beholding that boy, Rukshmini, the mother of a son, encircled by her hundred co-wives, was striken with sorrow. And shedding tears she said:—"Alas! I saw in a mid-night dream that the slayer of Kansa had given me mango leaves. Keshava took me on his lap and put a garland of pearls resembling the rays of the moon around my neck. A youthful lady, with beautiful curling hairs, clad in a white raiment and with a lotus in her hand, entered into my room. And she sprinkled me with beautiful water. Afterwards that lady touched my head with her hands and gave me a garland of lotuses." Having thus described her dream, Rukshmini, encircled by her female friends, cast her looks again and again on the prince and said:—"Blessed is that woman whose son is such a beautiful, long-lived boy resembling Kāma and just ushered into the first stage of youth. O son, what lucky woman has been blessed with a son like yourself black like clouds Why have you come here with your wife? Alas, if the powerful Death had not carried him away my baby Pradyumna would have been of this age by this time. My surmise can never be untrue. Forsooth you are a prince of the Vrishni family; from the marks of your body you look like Janārddana without his discus. Your face and hairs resemble those of Nārāyana and your thighs, arms and breast resemble those of my father-in-law and Haladhara. Alas, you look like the second celestial body of Nārāyana. With your person you have adorned the entire Vrishni race. Who are you, O my child?"

In the meantime Krishna all on a sudden entered there hearing from Nārada of the destruction of Shamvara (8-20). Beholding his eldest son there, along with his daughter-in-law Māyāvati resembling Cupid himself, Janārddana was filled with joy and said to the goddess-like Rukshmini: "O goddess, here is your son the great bow-man. He has killed Shamvara, an expert of illusion and has learnt all his illusory arts by which he used to torment the gods. This auspicious and chaste lady is the wife of your son. She was up to this time living in Shamvara's house under the name of Māyāvati. Do not distress your mind thinking her as the wife of Shamvara. Know her as Rati, the beloved consort of Kāma. Formerly when Manmatha became limbless being consumed by Harā's fiery anger this auspicious lady, up to this time, always kept that Daitya infatuated with her likeness made by her illusory powers. Even in her youth this beautiful lady did not seek Shamvara; creating her own like-ness by her illusory powers she used to send her to Shamvara. O fair lady, this my son's wife, and your daughter-in-law will help Kāma and please him, She is our eldest daughter-in-law and deserves our affection. Take her to your room and nourish your lost son who has come back" (21–29).

Vaishampāyana said:—Hearing those words given vent to by Krishna Rukshmini attained to an excess of delight and said:—"Most fortunate am I since my heroic son has come back again. Blessed is my birth and I have achieved my object since my lost son has returned with his beloved wife. Come my son and enter this room with your wife." Thereupon having saluted his mother and Govinda Pradyumna bowed unto Haladhara. Thereupon raising up Pradyumna the foremost of the powerful Keshava, the slayer of enemy's warriors, embraced him and smelt his head. The goddess Rukshmini too, with words suppressed with affection, raised up her daughter-in-law adorned with gold, placed her on her lap and embraced her. Thereupon as Aditi conducts the king of gods with Sachi into her own room so Rukshmini took her son who had returned with his wife to her own room (30-36).


Previous | Source | Tamil Translation | Next


அக்ரூரன் அக்னி அங்கிரஸ் அசமஞ்சன் அதிதி அதிரதன் அநிருத்தன் அந்தகன் அரிஷ்டன் அருந்ததி அர்ஜுனன் அனு அஜபார்ஷன் அஜமீடன் அஸ்தி ஆபவர் ஆயு ஆரியா தேவி ஆஹுகன் இந்திரன் இளை உக்ரசேனன் உக்ராயுதன் உசீநரன் உதங்கர் உத்தவர் உபரிசரவசு உமை உல்பணன் உஷை ஊர்வசி ஊர்வர் ஏகலவ்யன் ஔர்வர் கக்ஷேயு கங்கை கசியபர் கண்டரீகர் கண்டாகர்ணன் கண்டூகன் கதன் கபிலர் கமலாதேவி கம்ஸன் கருடன் கர்க்கர் கர்ணன் காதி காந்திதேவி கார்த்தவீர்யார்ஜுனன் காலநேமி காலயவனன் காலவர் காளியன் கிருஷ்ணன் குசிகன் குணகன் குணவதி கும்பாண்டன் குரோஷ்டு குவலயாபீடம் குவலாஷ்வன் கூனி கைசிகன் கைடபன் கோடவி சகடாசுரன் சக்ரதேவன் சங்கன் சததன்வன் சத்யகர்ணன் சத்யகர்மன் சத்யபாமா சத்ருக்னன் சத்வதன் சந்தனு சந்திரவதி சந்திரன் சம்பரன் சரஸ்வதி சனத்குமாரர் சன்னதி சாணூரன் சாத்யகி சாந்தீபனி சாம்பன் சால்வன் சிசுபாலன் சித்திரலேகை சித்திராங்கதன் சிருகாலன் சிவன் சுக்ரன் சுசீமுகி சுநாபன் சுனீதன் சூரன் சூரியன் சைசிராயணர் சௌதி டிம்பகன் தக்ஷன் தசரதன் தந்தவக்ரன் தமகோஷன் தரதன் தன்வந்தரி தாரை திதி திதிக்ஷு திரிசங்கு திரிவிக்ரை திருமிலன் திரையாருணன் திலீபன் திவோதாஸன் துந்து துந்துமாரன் துருவன் துர்வாசர் துஷ்யந்தன் தூம்ரவர்ணன் தேவகன் தேவகி தேவாவ்ருதன் தேனுகன் நந்தன் நந்தி நரகாசுரன் நரசிம்மன் நஹுஷன் நாரதர் நாராயணன் நாராயணி நிகும்பன் நிசுந்தன் நித்ராதேவி நீபன் பஞ்சஜனன் பத்மாவதி பத்ரன் பப்ரு பயோதன் பரசுராமர் பரதன் பரத்வாஜர் பலராமன் பலி பாணன் பார்வதி பானு பானுமதி பிரதீபன் பிரத்யும்னன் பிரபாவதி பிரமர்த்தனன் பிரம்மதத்தன் பிரம்மன் பிரலம்பன் பிரவரன் பிரஸேனன் பிரஹலாதன் பிராசேதஸ் பிராப்தி பிருது பிருதை பிருஹதாஷ்வன் பிருஹஸ்பதி பீஷ்மகன் பீஷ்மர் புதன் புரூரவன் பூதனை பூமாதேவி பூரு பூஜனி பௌண்டரகன் மதிராதேவி மது மதுமதி மயன் மனு மஹாமாத்ரன் மாயாதேவி மாயாவதி மார்க்கண்டேயர் மித்ரஸஹர் முசுகுந்தன் முரு முருகன் முஷ்டிகன் யசோதை யது யயாதி யுதிஷ்டிரன் ரஜி ராமன் ருக்மவதி ருக்மி ருக்மிணி ரேவதி ரைவதன் ரோஹிணி லவணன் வசிஷ்டர் வராகம் வருணன் வஜ்ரநாபன் வஸு வஸுதேவன் வாமனன் வாயு விகத்ரு விசக்ரன் விதர்ப்பன் விப்ராஜன் விப்ருது வியாசர் விரஜை விருஷ்ணி விஷ்ணு விஷ்வாசி விஷ்வாமித்ரர் விஷ்வாவஸு விஸ்வகர்மன் வேனன் வைசம்பாயனர் வைவஸ்வத மனு ஜயந்தன் ஜராசந்தன் ஜனமேஜயன் ஜனார்த்தனன் ஜஹ்னு ஜாம்பவான் ஜியாமோகன் ஜ்வரம் ஸகரன் ஸத்யபாமா ஸத்யவிரதன் ஸத்ராஜித் ஸத்வான் ஸஹஸ்ரதன் ஸ்ரீதாமன் ஸ்ரீதேவ ஸ்வேதகர்ணன் ஹம்சன் ஹயக்ரீவன் ஹரி ஹரியஷ்வன் ஹரிஷ்சந்திரன் ஹிரண்யகசிபு ஹிரண்யாக்ஷன்