Monday, 14 September 2020

த்³வாரவதீநக³ரநிர்மாணம் | விஷ்ணு பர்வம் அத்யாயம் - 114 (115) - 058 (59)

அதா²ஷ்டபஞ்சாஶத்தமோ(அ)த்⁴யாய꞉

த்³வாரவதீநக³ரநிர்மாணம்

Ancient Dwaraka

வைஶம்பாயந உவாச 
தத꞉ ப்ரபா⁴தே விமலே பா⁴ஸ்கரே உதி³தே ததா³ |
க்ருதஜாப்யோ ஹ்ருஷீகேஶோ வநாந்தே நிஷஸாத³ ஹ ||2-58-1

பரிசக்ராம தம் தே³ஶம் து³ர்க³ஸ்தா²நதி³த்³ருக்ஷயா |
உபதஸ்து²꞉ குலப்ராக்³ர்யா யாத³வா யது³நந்த³நம் ||2-58-2

ரோஹிண்யாமஹநி ஶ்ரேஷ்டே² ஸ்வஸ்தி வாச்ய த்³விஜோத்தமாந் |
புண்யாஹகோ⁴ஷைர்விபுலைர்து³ர்க³ஸ்யாரப்³த⁴வாந்க்ரியாம் ||2-58-3

தத꞉ பங்கஜபத்ராக்ஷோ யாத³வாந்கேஶிஸூத³ந꞉ |
ப்ரோவாச வத³தாம் ஶ்ரேஷ்டோ² தே³வாந்வ்ருத்ரரிபுர்யதா² ||2-58-4

கல்பிதேயம் மயா பூ⁴மி꞉ பஶ்யத்⁴வம் தே³வஸத்³மவத் |
நாம சாஸ்யா꞉ க்ருதம் புர்யா꞉ க்²யாதிம் யது³பயாஸ்யதி ||2-58-5

இயம் த்³வாரவதீ நாம ப்ருதி²வ்யாம் நிர்மிதா மயா |
ப⁴விஷ்யதி புரீ ரம்யா ஶக்ரஸ்யேவாமராவதீ ||2-58-6

தாந்யேவாஸ்யா꞉ காரயிஷ்யே சிஹ்நாந்யாயதநாநி ச |
சத்வாராந்ராஜமார்கா³ம்ஶ்ச ஸம்யக³ந்த꞉புராணி ச ||2-58-7

தே³வா இவாத்ர மோத³ந்து ப⁴வந்தோ விக³தஜ்வரா꞉ |
பா³த⁴மாநா ரிபூநுக்³ராநுக்³ரஸேநபுரோக³மா꞉ ||2-58-8

க்³ருஹ்யந்தாம் வேஶ்மவாஸ்தூநி கல்ப்யந்தாம் த்ரிகசத்வரா꞉ |
மீயந்தாம் ராஜமார்கா³ஶ்ச ப்ராஸாத³ஸ்ய ச யா க³தி꞉ ||2-58-9

ப்ரேஷ்யந்தாம் ஶில்பிமுக்²யாநாம் யுக்தாநாம் வேஶ்மகர்மஸு |
நியுஜ்யந்தாம் ச தே³ஶேஷு ப்ரேஷ்யகர்மகரா ஜநா꞉ ||2-58-10

ஏவமுக்தே து யத³வோ க்³ருஹஸங்க்³ரஹதத்பரா꞉ |
யதா²நிவேஶம் ஸம்ஹ்ருஷ்டாஶ்சக்ருர்வாஸ்துபரிக்³ரஹம் ||2-58-11

ஸூத்ரஹஸ்தாஸ்ததோ மாநம் சக்ருர்யாத³வஸத்தமா꞉ |
புண்யே(அ)ஹநி மஹாராஜ த்³விஜாதீநபி⁴பூஜ்ய ச ||2-58-12

வாஸ்துதை³வதகர்மாணி விதி⁴நா காரயந்தி ச |
ஸ்த²பதீநத² கோ³விந்த³ஸ்தத்ரோவாச மஹாமதி꞉ ||2-58-13

அஸ்மத³ர்தே² ஸுவிஹிதம் க்ரியதாமத்ர மந்தி³ரம் | 
விவிக்தசத்வாரபத²ம் ஸுநிவிஷ்டேஷ்டதை³வதம் ||2-58-14

தே ததே²தி மஹாபா³ஹுமுக்த்வா ஸ்த²பதயஸ்ததா³ |
து³ர்க³கர்மாணி ஸம்ஸ்காராநுபகல்ப்ய யதா²விதி⁴ ||2-58-15

யதா²ந்யாயம் நிர்மிமிரே து³ர்கா³ண்யாயதநாநி ச |
ஸ்தா²நாநி நித³து⁴ஶ்சாத்ர ப்³ரஹ்மாதீ³நாம் யதா²க்ரமம் ||2-58-16

அபாமக்³நே꞉ ஸுரேஶஸ்ய த்³ருஷதோ³லூக²லஸ்ய ச |
சாதுர்தை³வாநி சத்வாரி த்³வாராணி நித³து⁴ஶ்ச தே ||2-58-17

ஶுத்³தா⁴க்ஷமைந்த்³ரம் ப⁴ல்லாடம் புஷ்பத³ந்தம் ததை²வ ச |
தேஷு வேஶ்மஸு யுக்தேஷு யாத³வேஷு மஹாத்மஸு ||2-58-18

புர்யா꞉ க்ஷிப்ரம் நிவேஶார்த²ம் சிந்தயாமாஸ மாத⁴வ꞉ |
தஸ்ய தை³வோத்தி²தா பு³த்³தி⁴ர்விமலா க்ஷிப்ரகாரிணீ ||2-58-19

புர்யா꞉ ப்ரியகரீ ஸா வை யதூ³நாமபி⁴வர்த்³தி⁴நீ |
ஶில்பிமுக்²யஸ்து தே³வாநாம் ப்ரஜாபதிஸுத꞉ ப்ரபு⁴꞉ ||2-58-20

விஶ்வகர்மா ஸ்வமத்யா வை புரீம் ஸம்ஸ்தா²பயிஷ்யதி |
மநஸா ஸமநுத்⁴யாய தஸ்யாக³மநகாரணாத் |
த்ரித³ஶாபி⁴முக²꞉ க்ருஷ்ணோ விவிக்தே ஸமபத்³யத ||2-58-21

தஸ்மிந்நேவ தத꞉ காலே ஶில்பாசார்யோ மஹாமதி꞉ |
விஶ்வகர்மா ஸுரஶ்ரேஷ்ட²꞉ க்ருஷ்ணஸ்ய ப்ரமுகே² ஸ்தி²த꞉ ||2-58-22

விஶ்வகர்மோவாச 
ஶக்ரேண ப்ரேஷித꞉ க்ஷிப்ரம் தவ விஷ்ணோ த்⁴ருதவ்ரத |
கிங்கர꞉ ஸமநுப்ராப்த꞉ ஶாதி⁴ மாம் கிம் கரோமி தே ||2-58-23

யதா²ஸௌ தே³வதே³வோ மே ஶங்கரஶ்ச யதா²வ்யய꞉ |
ததா² த்வம் தே³வ மாந்யோ மே விஶேஷோ நாஸ்தி வ꞉ ப்ரபோ⁴ ||2-58-24

த்ரைலோக்யஜ்ஞாபிகாம் வாசமுத்ஸ்ருஜஸ்வ மஹாபு⁴ஜ |
ஏஷோ(அ)ஸ்மி பரித்³ருஷ்டார்த²꞉ கிம் கரோமி ப்ரஶாதி⁴ மாம் ||2-58-25

ஶ்ருத்வா விநீதம் வசநம் கேஶவோ விஶ்வகர்மண꞉ |
ப்ரத்யுவாச யது³ஶ்ரேஷ்ட²꞉ கம்ஸாரிரதுலம் வச꞉ ||2-58-26

ஶ்ருதார்தோ² தே³வகு³ஹ்யஸ்ய ப⁴வாந்யத்ர வயம் ஸ்தி²தா꞉ |
அவஶ்யம் த்விஹ கர்தவ்யம் ஸத³நம் மே ஸுரோத்தம ||2-58-27

ததி³யம் பூ꞉ ப்ரகாஶார்த²ம் நிவேஶ்யா மயி ஸுவ்ரத |
மத்ப்ரபா⁴வாநுரூபைஶ்ச க்³ருஹைஶ்சேயம் ஸமந்தத꞉ ||2-58-28

உத்தமா ச ப்ருதி²வ்யாம் வை யதா² ஸ்வர்கே³(அ)மராவதீ |
ததே²யம் ஹி த்வயா கார்யா ஶக்தோ ஹ்யஸி மஹாமதே ||2-58-29

மம ஸ்தா²நமித³ம் கார்யம் யதா² வை த்ரிதி³வே ததா² |
மர்த்யா꞉ பஶ்யந்து மே லக்ஷ்மீம் புர்யா யது³குலஸ்ய ச ||2-58-30

ஏவமுக்தஸ்தத꞉ ப்ராஹ விஶ்வகர்மா மதீஶ்வர꞉ |
க்ருஷ்ணமக்லிஷ்டகர்மாணம் தே³வாமித்ரவிநாஶநம் ||2-58-31

ஸர்வமேதத்கரிஷ்யாமி யத்த்வயாபி⁴ஹிதம் ப்ரபோ⁴ |
புரீ த்வியம் ஜநஸ்யாஸ்ய ந பர்யாப்தா ப⁴விஷ்யதி ||2-58-32

ப⁴விஷ்யதி ச விஸ்தீர்ணா வ்ருத்³தி⁴ரஸ்யாஸ்து ஶோப⁴நா |
சத்வார꞉ ஸாக³ரா ஹ்யஸ்யாம்  விசரிஷ்யந்தி ரூபிண꞉ ||2-58-33

யதீ³ச்சே²த்ஸாக³ர꞉ கிம்சிது³த்க்ரஷ்டுமபி தோயராட் |
தத꞉ ஸ்வாயதலக்ஷண்யா புரீ ஸ்யாத்புருஷோத்தமா ||2-58-34

ஏவமுக்தஸ்தத꞉ க்ருஷ்ண꞉ ப்ராகே³வ க்ருதநிஶ்சய꞉ |
ஸாக³ரம் ஸரிதாம் நாத²முவாச வத³தாம் வர꞉ ||2-58-35 

ஸமுத்³ர த³ஶ ச த்³வே ச யோஜநாநி ஜலாஶயே |
ப்ரதிஸம்ஹ்ரியதாமாத்மா யத்³யஸ்தி மயி மாந்யதா ||2-58-36

அவகாஶே த்வயா த³த்தே புரீயம் மாமகம் ப³லம் |
பர்யாப்தவிஷயா ரம்யா ஸமக்³ரம் விஸஹிஷ்யதி ||2-58-37

தத꞉ க்ருஷ்ணஸ்ய வசநம் ஶ்ருத்வா நத³நதீ³பதி꞉ |
ஸ மாருதேந யோகே³ந உத்ஸஸர்ஜ ஜலாஶயம் ||2-58-38

விஶ்வகர்மா தத꞉ ப்ரீத꞉ புர்யா꞉ ஸம்லக்ஷ்ய வாஸ்து தத் |
கோ³விந்தே³ சைவ ஸந்மாநம் க்ருதவாந்ஸாக³ரஸ்ததா³ ||2-58-39

விஶ்வகர்மா தத꞉ க்ருஷ்ணமுவாச யது³நநத³நம் |
அத்³யப்ரப்⁴ருதி கோ³விந்த³ ஸர்வே ஸமதி⁴ரோஹத ||2-58-40

மநஸா நிர்மிதா சேயம் மயா பூ꞉ ப்ரவரா விபோ⁴ |
அசிரேணைவ காலேந க்³ருஹஸம்பா³த⁴மாலிநீ ||2-58-41

ப⁴விஷ்யதி புரீ ரம்யா ஸுத்³வாரா ப்ராக்³ர்யதோரணா |
சயாட்டாலககேயூரா ப்ரூதி²வ்யாம் ககுதோ³பமா ||2-58-42

அந்த꞉புரம் ச க்ருஷ்ணஸ்ய பரிசர்யாக்ஷயம் மஹத் |
சகார தஸ்யாம் புர்யாம் வை தே³ஶே த்ரித³ஶபூஜிதே ||2-58-43

தத꞉ ஸா நிர்மிதா காந்தா புரீ த்³வாரவதீ ததா³ |
மாநஸேந ப்ரயத்நேந வைஷ்ணவீ꞉ விஶ்வகர்மணா ||2-58-44

விதா⁴நவிஹிதத்³வாரா ப்ராகாரவரஶோபி⁴தா |
பரிகா²சயஸம்கு³ப்தா ஸாட்டப்ராகாரதோரணா ||2-58-45

காந்தநாரீநரக³ணா வணிக்³பி⁴ருபஶோபி⁴தா |
நாநாபண்யக³ணாகீர்ணா கே²சரீவ ச கா³ம் க³தா ||2-58-46

ப்ரபாவாபீப்ரஸந்நோதா³ உத்³யாநைருபஶோபி⁴தா |  
ஸமந்தத꞉ ஸம்வ்ருதாங்கீ³ வநிதேவாயதேக்ஷணா ||2-58-47

ஸம்ருத்³த⁴சத்வரவதீ வேஶ்மோத்தமக⁴நாசிதா |
ரத்²யாகோடிஸஹஸ்ராட்⁴யா ஶுப்⁴ரராஜபதோ²த்தரா ||2-58-48 

பூ⁴ஷயந்தீ ஸமுத்³ரம் ஸா ஸ்வர்க³மிந்த்³ரபுரீ யதா² |
ப்ருதி²வ்யாம் ஸர்வரத்நாநாமேகா நிசயஶாலிநீ ||2-58-49

ஸுராணாமபி ஸுக்ஷேத்ரா ஸாமந்தக்ஷோப⁴காரிணீ |
அப்ரகாஶம் ததா³காஶம் ப்ராஸாதை³ருபகுர்வதீ ||2-58-50

ப்ருதி²வ்யாம் ப்ருது²ராஷ்ட்ராயாம் ஜநௌக⁴ப்ரதிநாதி³தா |
ஓகை⁴ஶ்ச வாரிராஜஸ்ய ஶிஶிரீக்ருதமாருதா ||2-58-51

அநூபோபவநை꞉ காந்தை꞉ காந்த்யா ஜநமநோஹரா |
ஸதாரகா த்³யௌரிவ ஸா த்³வாரகா ப்ரத்யராஜத ||2-58-52

ப்ராகாரேணார்கவர்ணேந ஶாதகௌம்பே⁴ந ஸம்வ்ருதா |
ஹிரண்யப்ரதிவர்ணைஶ்ச க்³ருஹைர்க³ம்பீ⁴ரநி꞉ஸ்வநை꞉ ||2-58-53

ஶுப்⁴ரமேக⁴ப்ரதீகாஶைர்த்³வாரை꞉ ஸௌதை⁴ஶ்ச ஶோபி⁴தா |
க்வசித்க்வசிது³த³க்³ராக்³ரைருபாவ்ருதமஹாபதா² ||2-58-54

தாமாவஸத்புரீம் க்ருஷ்ண꞉ ஸர்வே யாத³வநந்த³நா꞉ |
அபி⁴ப்ரேதஜநாகீர்ணாம் ஸோம꞉ க²மிவ பா⁴ஸயந் ||2-58-55

விஶ்வகர்மா ச தாம் க்ருத்வா புரீம் ஶக்ரபுரீமிவ |
ஜகா³ம த்ரிதி³வம் தே³வோ கோ³விந்தே³நாபி⁴பூஜித꞉ ||2-58-56

பூ⁴யஶ்ச பு³த்³தி⁴ரப⁴வத்க்ருஷ்ணஸ்ய விதி³தாத்மந꞉ |
ஜநாநிமாந்த⁴நௌகை⁴ஶ்ச தர்பயேயமஹம் யதி³ ||2-58-57

ஸ வைஶ்ரவணஸம்ஸ்ப்ருஷ்டம் நிதீ⁴நாமுத்தமம் நிதி⁴ம் |
ஶங்க²மாஹ்வயதோபேந்த்³ரோ நிஶி ஸ்வே ப⁴வநே ப்ரபு⁴꞉ ||2-58-58

ஸ ஶங்ஃக்²ஹ꞉ கேஶவாஹ்வாநம் ஜ்ஞாத்வா ஹி நிதி⁴ராட்ஸ்வயம் |
ஆஜகா³ம ஸமீபம் வை தஸ்ய த்³வாரவதீபதே꞉ ||2-58-59

ஸ ஶங்க²꞉ ப்ராஞ்ஜலிர்பூ⁴த்வா விநயாத³வநிம் க³த꞉ |
க்ருஷ்ணம் விஜ்ஞாபயாமாஸ யதா² வைஶ்ரவணம் ததா² ||2-58-60

ப⁴க³வந்கிம் மயா காற்யம் ஸுராணாம் வித்தரக்ஷிணா |
வியோஜய மஹாபா³ஹோ யத்கார்யம் யது³நந்த³ந ||2-58-61

தமுவாச ஹ்ருஷீகேஶ꞉ ஶங்க²ம் கு³ஹ்யகமுத்தமம் |
ஜநா꞉ க்ருஶத⁴நா யே(அ)ஸ்மிம்ஸ்தாந்த⁴நேநாபி⁴பூரய ||2-58-62

நேச்சா²ம்யநஶிதம் த்³ரஷ்டும் க்ருஶம் மலிநமேவ ச |
தே³ஹீதி சைவ யாசந்தம் நக³ர்யாம் நிர்த⁴நம் நரம் ||2-58-63

வைஶம்பாயந உவாச
க்³ருஹீத்வா ஶாஸநம் மூர்த்⁴நா நிதி⁴ராட் கேஶவஸ்ய ஹ |
நிதீ⁴நாஜ்ஞாபயாமாஸ த்³வாரவத்யாம் க்³ருஹே க்³ருஹே ||2-58-64  
 
த⁴நௌகை⁴ரபி⁴வர்ஷத்⁴வம் சக்ரு꞉ ஸர்வம் ததா² ச தே |
நாத⁴நோ வித்³யதே தத்ர க்ஷீணபா⁴க்³யோ(அ)பி வா நர꞉ ||2-58-65

க்ருஶோ வா மலிநோ வாபி த்³வாரவத்யாம் கத²ஞ்சந |
த்³வாரவத்யாம் புரி புரா கேஶவஸ்ய மஹாத்மந꞉ ||2-58-66

சகார வாயோராஹ்வாநம் பூ⁴யஶ்ச புருஷோத்தம꞉ |
தத்ரஸ்த² ஏவ ப⁴க³வாந்யாத³வாநாம் ப்ரியங்கர꞉ ||2-58-67

ப்ராணயோநிஸ்து பூ⁴தாநாமுபதஸ்தே² க³தா³த⁴ரம் | 
ஏகமாஸீநமேகாந்தே தே³வகு³ஹ்யத⁴ரம் ப்ரபு⁴ம் ||2-58-68

கிம் மயா தே³வ கர்தவ்யம் ஸர்வகே³நாஶுகா³மிநா |
யதை²வ தூ³தோ தே³வாநாம் ததை²வாஸ்மி தவாநக⁴ ||2-58-69

தமுவாச தத꞉ க்ருஷ்ணோ ரஹஸ்யம் புருஷோ ஹரி꞉ |    
மாருதம் ஜக³த꞉ ப்ராணம் ரூபிணம் ஸமுபஸ்தி²தம் ||2-58-70

க³ச்ச² மாருத தே³வேஶமநுமாந்ய ஸஹாமரை꞉ |
ஸபா⁴ம் ஸுத⁴ர்மாமாதா³ய தே³வேப்⁴யஸ்தமிஹாநய ||2-58-71

யாத³வா தா⁴ர்மிகா ஹ்யேதே விக்ராந்தாஶ்ச ஸஹஸ்ரஶ꞉ |
தஸ்யாம் விஶேயுரேதே வை ந து யா க்ருத்ரிமா ப⁴வேத் ||2-58-72

யா ஹ்யக்ஷயா ஸபா⁴ ரம்யா காமகா³ காமரூபிணீ |
ஸா யதூ³ந்தா⁴ரயேத்ஸர்வாந்யதை²வ த்ரித³ஶாம்ஸ்ததா² ||2-58-73 

ஸம்க்³ருஹ்ய வசநம் தஸ்ய க்ருஷ்ணஸ்யாக்லிஷ்டகர்மண꞉ |
வாயுராத்மோபமக³திர்ஜகா³ம த்ரிதி³வாலயம் ||2-58-74

ஸோ(அ)நுமாந்ய ஸுராந்ஸர்வாந்க்ருஷ்ணவாக்யம் நிவேத்³ய ச |
ஸபா⁴ம் ஸுத⁴ர்மாமாதா³ய புநராயாந்மஹீதலம் ||2-58-75  

ஸுத⁴ர்மாய ஸுத⁴ர்மாம் தாம் க்ருஷ்ணாயாக்லிஷ்டகாரிணே |
தே³வோ தே³வஸபா⁴ம் த³த்வா வாயுரந்தரதீ⁴யத ||2-58-76

த்³வாரவத்யாஸ்து ஸா மத்⁴யே கேஶவேந நிவேஶிதா |
ஸுத⁴ர்மா யது³முக்²யாநாம் தே³வாநாம் த்ரிதி³வே யதா² ||2-58-77

ஏவம் தி³வ்யைஶ்ச போ⁴கை³ஶ்ச ஜலஜைஶ்சாவ்யயோ ஹரி꞉ |
த்³ரவ்யைரலங்கரோதி ஸ்ம புரீம் ஸ்வாம் ப்ரமதா³மிவ ||2-58-78

மர்யாதா³ஶ்சைவ ஸஞ்சக்ரே ஶ்ரேணீஶ்ச ப்ரக்ருதீஸ்ததா² |
ப³லாத்⁴யக்ஷாம்ஶ்ச யுக்தாம்ஶ்ச ப்ரக்ருதீஶாம்ஸ்ததை²வ ச ||2-58-79

உக்³ரஸேநம் நரபதிம் காஶ்யம் சாபி புரோஹிதம் |
ஸேநாபதிமநாத்⁴ருஷ்டிம் விகத்³ரும் மந்த்ரிபுங்க³வம் ||2-58-80 

யாத³வாநாம் குலகராந்ஸ்த²விராந்த³ஶ தத்ர வை |
மதிமாந்ஸ்தா²பயாமாஸ ஸர்வகார்யேஷ்வநந்தராந் ||2-58-81

ரதே²ஶ்வதிரதோ² யந்தா தா³ருக꞉ கேஶவஸ்ய வை |
யோத⁴முக்²யஶ்ச யோதா⁴ணாம் ப்ரவர꞉ ஸாத்யகி꞉ க்ருத꞉ ||2-58-82

விதா⁴நமேவம் க்ருத்வாத² க்ருஷ்ண꞉ புர்யாமநிந்தி³த꞉ |
முமுதே³ யது³பி⁴꞉ ஸார்த⁴ம் லோகஸ்ரஷ்டா மஹீதலே ||2-58-83

ரைவதஸ்யாத² கந்யாம் ச ரேவதீம் ஶீலஸம்மதாம் |
ப்ராப்தவாந்ப³லதே³வஸ்து க்ருஷ்ணஸ்யாநுமதே ததா³ ||2-58-84

இதி ஶ்ரீமஹாபா⁴ரதே கி²லேஷு ஹரிவம்ஶே விஷ்ணுபர்வணி
த்³வாரவதீநிர்மாணே(அ)ஷ்டபஞ்சாஶத்தமோ(அ)த்⁴யாய꞉


Converted to Tamil Script using Aksharamukha : Script Converter: http://aksharamukha.appspot.com/converter

Source: http://mahabharata-resources.org/harivamsa/vishnuparva/hv_2_58_mpr.html


##Harivamsha Maha Puranam - Part 2 - Vishnu Parva
Chapter 58 - Building the City of Dvaravati
Itranslated by K S Ramachandran, ramachandran_ksr@yahoo.ca, 
September 25, 2008
Note:Spelling mistakes have been corrected in 
verse 59, line 1 ; and   verse 64, line 1 ##

Further proof-read by Gilles Schaufelberger schaufel @ wanadoo.fr
If you find any errors compared to Chitrashala Press edn,
send corrections to A. Harindranath harindranath_a @ yahoo.com
---------------------------------------------------------------

athAShTapa~nchAshattamo.adhyAyaH

dvAravatInagaranirmANam

vaishampAyana uvAcha 
tataH prabhAte vimale bhAskare udite tadA |
kR^itajApyo hR^iShIkesho vanAnte niShasAda ha ||2-58-1

parichakrAma taM deshaM durgasthAnadidR^ikShayA |
upatasthuH kulaprAgryA yAdavA yadunandanam ||2-58-2

rohiNyAmahani shreShThe svasti vAchya dvijottamAn |
puNyAhaghoShairvipulairdurgasyArabdhavAnkriyAm ||2-58-3

tataH pa~NkajapatrAkSho yAdavAnkeshisUdanaH |
provAcha vadatAM shreShTho devAnvR^itraripuryathA ||2-58-4

kalpiteyaM mayA bhUmiH pashyadhvaM devasadmavat |
nAma chAsyAH kR^itaM puryAH khyAtiM yadupayAsyati ||2-58-5

iyaM dvAravatI nAma pR^ithivyAM nirmitA mayA |
bhaviShyati purI ramyA shakrasyevAmarAvatI ||2-58-6

tAnyevAsyAH kArayiShye chihnAnyAyatanAni cha |
chatvArAnrAjamArgAMshcha samyagantaHpurANi cha ||2-58-7

devA ivAtra modantu bhavanto vigatajvarAH |
bAdhamAnA ripUnugrAnugrasenapurogamAH ||2-58-8

gR^ihyantAM veshmavAstUni kalpyantAM trikachatvarAH |
mIyantAM rAjamArgAshcha prAsAdasya cha yA gatiH ||2-58-9

preShyantAM shilpimukhyAnAM yuktAnAM veshmakarmasu |
niyujyantAM cha desheShu preShyakarmakarA janAH ||2-58-10

evamukte tu yadavo gR^ihasa~NgrahatatparAH |
yathAniveshaM saMhR^iShTAshchakrurvAstuparigraham ||2-58-11

sUtrahastAstato mAnaM chakruryAdavasattamAH |
puNye.ahani mahArAja dvijAtInabhipUjya cha ||2-58-12

vAstudaivatakarmANi vidhinA kArayanti cha |
sthapatInatha govindastatrovAcha mahAmatiH ||2-58-13

asmadarthe suvihitaM kriyatAmatra mandiram | 
viviktachatvArapathaM suniviShTeShTadaivatam ||2-58-14

te tatheti mahAbAhumuktvA sthapatayastadA |
durgakarmANi saMskArAnupakalpya yathAvidhi ||2-58-15

yathAnyAyaM nirmimire durgANyAyatanAni cha |
sthAnAni nidadhushchAtra brahmAdInAM yathAkramam ||2-58-16

apAmagneH sureshasya dR^iShadolUkhalasya cha |
chAturdaivAni chatvAri dvArANi nidadhushcha te ||2-58-17

shuddhAkShamaindraM bhallATaM puShpadantaM tathaiva cha |
teShu veshmasu yukteShu yAdaveShu mahAtmasu ||2-58-18

puryAH kShipraM niveshArthaM chintayAmAsa mAdhavaH |
tasya daivotthitA buddhirvimalA kShiprakAriNI ||2-58-19

puryAH priyakarI sA vai yadUnAmabhivarddhinI |
shilpimukhyastu devAnAM prajApatisutaH prabhuH ||2-58-20

vishvakarmA svamatyA vai purIM saMsthApayiShyati |
manasA samanudhyAya tasyAgamanakAraNAt |
tridashAbhimukhaH kR^iShNo vivikte samapadyata ||2-58-21

tasminneva tataH kAle shilpAchAryo mahAmatiH |
vishvakarmA surashreShThaH kR^iShNasya pramukhe sthitaH ||2-58-22

vishvakarmovAcha 
shakreNa preShitaH kShipraM tava viShNo dhR^itavrata |
ki~NkaraH samanuprAptaH shAdhi mAM kiM karomi te ||2-58-23

yathAsau devadevo me sha~Nkarashcha yathAvyayaH |
tathA tvaM deva mAnyo me visheSho nAsti vaH prabho ||2-58-24

trailokyaj~nApikAM vAchamutsR^ijasva mahAbhuja |
eSho.asmi paridR^iShTArthaH kiM karomi prashAdhi mAm ||2-58-25

shrutvA vinItaM vachanaM keshavo vishvakarmaNaH |
pratyuvAcha yadushreShThaH kaMsAriratulaM vachaH ||2-58-26

shrutArtho devaguhyasya bhavAnyatra vayaM sthitAH |
avashyaM tviha kartavyaM sadanaM me surottama ||2-58-27

tadiyaM pUH prakAshArthaM niveshyA mayi suvrata |
matprabhAvAnurUpaishcha gR^ihaishcheyaM samantataH ||2-58-28

uttamA cha pR^ithivyAM vai yathA svarge.amarAvatI |
tatheyaM hi tvayA kAryA shakto hyasi mahAmate ||2-58-29

mama sthAnamidaM kAryaM yathA vai tridive tathA |
martyAH pashyantu me lakShmIM puryA yadukulasya cha ||2-58-30

evamuktastataH prAha vishvakarmA matIshvaraH |
kR^iShNamakliShTakarmANaM devAmitravinAshanam ||2-58-31

sarvametatkariShyAmi yattvayAbhihitaM prabho |
purI tviyaM janasyAsya na paryAptA bhaviShyati ||2-58-32

bhaviShyati cha vistIrNA vR^iddhirasyAstu shobhanA |
chatvAraH sAgarA hyasyAM  vichariShyanti rUpiNaH ||2-58-33

yadIchChetsAgaraH kiMchidutkraShTumapi toyarAT |
tataH svAyatalakShaNyA purI syAtpuruShottamA ||2-58-34

evamuktastataH kR^iShNaH prAgeva kR^itanishchayaH |
sAgaraM saritAM nAthamuvAcha vadatAM varaH ||2-58-35 

samudra dasha cha dve cha yojanAni jalAshaye |
pratisaMhriyatAmAtmA yadyasti mayi mAnyatA ||2-58-36

avakAshe tvayA datte purIyaM mAmakaM balam |
paryAptaviShayA raMyA samagraM visahiShyati ||2-58-37

tataH kR^iShNasya vachanaM shrutvA nadanadIpatiH |
sa mArutena yogena utsasarja jalAshayam ||2-58-38

vishvakarmA tataH prItaH puryAH saMlakShya vAstu tat |
govinde chaiva sanmAnaM kR^itavAnsAgarastadA ||2-58-39

vishvakarmA tataH kR^iShNamuvAcha yadunanadanam |
adyaprabhR^iti govinda sarve samadhirohata ||2-58-40

manasA nirmitA cheyaM mayA pUH pravarA vibho |
achireNaiva kAlena gR^ihasaMbAdhamAlinI ||2-58-41

bhaviShyati purI ramyA sudvArA prAgryatoraNA |
chayATTAlakakeyUrA pR^IthivyAM kakudopamA ||2-58-42

antaHpuraM cha kR^iShNasya paricharyAkShayaM mahat |
chakAra tasyAM puryAM vai deshe tridashapUjite ||2-58-43

tataH sA nirmitA kAntA purI dvAravatI tadA |
mAnasena prayatnena vaiShNavIH vishvakarmaNA ||2-58-44

vidhAnavihitadvArA prAkAravarashobhitA |
parikhAchayasaMguptA sATTaprAkAratoraNA ||2-58-45

kAntanArInaragaNA vaNigbhirupashobhitA |
nAnApaNyagaNAkIrNA khecharIva cha gAM gatA ||2-58-46

prapAvApIprasannodA udyAnairupashobhitA |  
samantataH saMvR^itA~NgI vanitevAyatekShaNA ||2-58-47

samR^iddhachatvaravatI veshmottamaghanAchitA |
rathyAkoTisahasrADhyA shubhrarAjapathottarA ||2-58-48 

bhUShayantI samudraM sA svargamindrapurI yathA |
pR^ithivyAM sarvaratnAnAmekA nichayashAlinI ||2-58-49

surANAmapi sukShetrA sAmantakShobhakAriNI |
aprakAshaM tadAkAshaM prAsAdairupakurvatI ||2-58-50

pR^ithivyAM pR^ithurAShTrAyAM janaughapratinAditA |
oghaishcha vArirAjasya shishirIkR^itamArutA ||2-58-51

anUpopavanaiH kAntaiH kAntyA janamanoharA |
satArakA dyauriva sA dvArakA pratyarAjata ||2-58-52

prAkAreNArkavarNena shAtakaumbhena saMvR^itA |
hiraNyaprativarNaishcha gR^ihairgambhIraniHsvanaiH ||2-58-53

shubhrameghapratIkAshairdvAraiH saudhaishcha shobhitA |
kvachitkvachidudagrAgrairupAvR^itamahApathA ||2-58-54

tAmAvasatpurIM kR^iShNaH sarve yAdavanandanAH |
abhipretajanAkIrNAM somaH khamiva bhAsayan ||2-58-55

vishvakarmA cha tAM kR^itvA purIM shakrapurImiva |
jagAma tridivaM devo govindenAbhipUjitaH ||2-58-56

bhUyashcha buddhirabhavatkR^iShNasya viditAtmanaH |
janAnimAndhanaughaishcha tarpayeyamahaM yadi ||2-58-57

sa vaishravaNasaMspR^iShTaM nidhInAmuttamam nidhim |
sha~NkhamAhvayatopendro nishi sve bhavane prabhuH ||2-58-58

sa sha~NKhaH keshavAhvAnaM j~nAtvA hi nidhirATsvayam |
AjagAma samIpaM vai tasya dvAravatIpateH ||2-58-59

sa sha~NkhaH prA~njalirbhUtvA vinayAdavaniM gataH |
kR^iShNaM vij~nApayAmAsa yathA vaishravaNaM tathA ||2-58-60

bhagavankiM mayA kARyaM surANAM vittarakShiNA |
viyojaya mahAbAho yatkAryaM yadunandana ||2-58-61

tamuvAcha hR^iShIkeshaH sha~NkhaM guhyakamuttamam |
janAH kR^ishadhanA ye.asmiMstAndhanenAbhipUraya ||2-58-62

nechChAmyanashitaM draShTuM kR^ishaM malinameva cha |
dehIti chaiva yAchantaM nagaryAM nirdhanaM naram ||2-58-63

vaishampAyana uvAcha
gR^ihItvA shAsanaM mUrdhnA nidhirAT keshavasya ha |
nidhInAj~nApayAmAsa dvAravatyAM gR^ihe gR^ihe ||2-58-64  
 
dhanaughairabhivarShadhvaM chakruH sarvaM tathA cha te |
nAdhano vidyate tatra kShINabhAgyo.api vA naraH ||2-58-65

kR^isho vA malino vApi dvAravatyAM katha~nchana |
dvAravatyAM puri purA keshavasya mahAtmanaH ||2-58-66

chakAra vAyorAhvAnaM bhUyashcha puruShottamaH |
tatrastha eva bhagavAnyAdavAnAM priya~NkaraH ||2-58-67

prANayonistu bhUtAnAmupatasthe gadAdharam | 
ekamAsInamekAnte devaguhyadharaM prabhum ||2-58-68

kiM mayA deva kartavyaM sarvagenAshugAminA |
yathaiva dUto devAnAM tathaivAsmi tavAnagha ||2-58-69

tamuvAcha tataH kR^iShNo rahasyaM puruSho hariH |    
mArutaM jagataH prANaM rUpiNaM samupasthitam ||2-58-70

gachCha mAruta deveshamanumAnya sahAmaraiH |
sabhAM sudharmAmAdAya devebhyastamihAnaya ||2-58-71

yAdavA dhArmikA hyete vikrAntAshcha sahasrashaH |
tasyAM visheyurete vai na tu yA kR^itrimA bhavet ||2-58-72

yA hyakShayA sabhA ramyA kAmagA kAmarUpiNI |
sA yadUndhArayetsarvAnyathaiva tridashAMstathA ||2-58-73 

saMgR^ihya vachanam tasya kR^iShNasyAkliShTakarmaNaH |
vAyurAtmopamagatirjagAma tridivAlayam ||2-58-74

so.anumAnya surAnsarvAnkR^iShNavAkyaM nivedya cha |
sabhAM sudharmAmAdAya punarAyAnmahItalam ||2-58-75  

sudharmAya sudharmAM tAM kR^iShNAyAkliShTakAriNe |
devo devasabhAM datvA vAyurantaradhIyata ||2-58-76

dvAravatyAstu sA madhye keshavena niveshitA |
sudharmA yadumukhyAnAM devAnAM tridive yathA ||2-58-77

evaM divyaishcha bhogaishcha jalajaishchAvyayo hariH |
dravyairala~Nkaroti sma purIM svAM pramadAmiva ||2-58-78

maryAdAshchaiva sa~nchakre shreNIshcha prakR^itIstathA |
balAdhyakShAMshcha yuktAMshcha prakR^itIshAMstathaiva cha ||2-58-79

ugrasenaM narapatiM kAshyaM chApi purohitam |
senApatimanAdhR^iShTiM vikadruM mantripu~Ngavam ||2-58-80 

yAdavAnAM kulakarAnsthavirAndasha tatra vai |
matimAnsthApayAmAsa sarvakAryeShvanantarAn ||2-58-81

ratheshvatiratho yantA dArukaH keshavasya vai |
yodhamukhyashcha yodhANAM pravaraH sAtyakiH kR^itaH ||2-58-82

vidhAnamevaM kR^itvAtha kR^iShNaH puryAmaninditaH |
mumude yadubhiH sArdhaM lokasraShTA mahItale ||2-58-83

raivatasyAtha kanyAM cha revatIM shIlasammatAm |
prAptavAnbaladevastu kR^iShNasyAnumate tadA ||2-58-84

iti shrImahAbhArate khileShu harivaMshe viShNuparvaNi
dvAravatInirmANe.aShTapa~nchAshattamo.adhyAyaH     

Previous | English M.M.Dutt | Tamil Translation | Next

Labels

அக்ரூரன் அக்னி அசமஞ்சன் அதிரதன் அந்தகன் அரிஷ்டன் அர்ஜுனன் அனு அஜமீடன் அஸ்தி ஆபவர் ஆயு ஆஹுகன் இந்திரன் இளை உக்ரசேனன் உக்ராயுதன் உசீநரன் உதங்கர் உபரிசரவசு உல்பணன் ஊர்வசி ஊர்வர் ஏகலவ்யன் ஔர்வர் கக்ஷேயு கங்கை கசியபர் கண்டரீகர் கண்டூகன் கபிலர் கமலாதேவி கம்ஸன் கருடன் கர்க்கர் கர்ணன் காதி காந்திதேவி கார்த்தவீர்யார்ஜுனன் காலநேமி காலயவனன் காலவர் காளியன் கிருஷ்ணன் குசிகன் குணகன் குரோஷ்டு குவலயாபீடம் குவலாஷ்வன் கூனி கைசிகன் சகடாசுரன் சக்ரதேவன் சங்கன் சததன்வன் சத்யகர்மன் சத்ருக்னன் சத்வதன் சந்தனு சந்திரன் சனத்குமாரர் சன்னதி சாணூரன் சாந்தீபனி சால்வன் சிசுபாலன் சித்திராங்கதன் சிருகாலன் சிவன் சுனீதன் சூரன் சூரியன் சைசிராயணர் தக்ஷன் தசரதன் தந்தவக்ரன் தமகோஷன் தரதன் தன்வந்தரி தாரை திதிக்ஷு திரிசங்கு திரிவிக்ரை திருமிலன் திரையாருணன் திலீபன் திவோதாஸன் துந்து துந்துமாரன் துருவன் துஷ்யந்தன் தூம்ரவர்ணன் தேவகன் தேவகி தேவாவ்ருதன் தேனுகன் நந்தன் நரகாசுரன் நஹுஷன் நாரதர் நாராயணன் நாராயணி நிகும்பன் நிசுந்தன் நித்ராதேவி நீபன் பஞ்சஜனன் பத்மாவதி பப்ரு பயோதன் பரசுராமர் பரதன் பரத்வாஜர் பலராமன் பார்வதி பிரதீபன் பிரம்மதத்தன் பிரம்மன் பிரலம்பன் பிரஸேனன் பிராசேதஸ் பிராப்தி பிருது பிருதை பிருஹதாஷ்வன் பிருஹஸ்பதி பீஷ்மகன் பீஷ்மர் புதன் புரூரவன் பூதனை பூமாதேவி பூரு பூஜனி மதிராதேவி மது மதுமதி மயன் மஹாமாத்ரன் மாயாதேவி மார்க்கண்டேயர் முசுகுந்தன் முஷ்டிகன் யசோதை யது யயாதி யுதிஷ்டிரன் ரஜி ராமன் ருக்மவதி ருக்மி ருக்மிணி ரேவதி ரைவதன் ரோஹிணி லவணன் வசிஷ்டர் வருணன் வஸு வஸுதேவன் வாயு விகத்ரு விதர்ப்பன் விப்ராஜன் விரஜை விருஷ்ணி விஷ்ணு விஷ்வாசி விஷ்வாமித்ரர் விஷ்வாவஸு விஸ்வகர்மன் வேனன் வைவஸ்வத மனு ஜராசந்தன் ஜஹ்னு ஜாம்பவான் ஜியாமோகன் ஸகரன் ஸத்யபாமா ஸத்யவிரதன் ஸத்ராஜித் ஸத்வான் ஸஹஸ்ரதன் ஸ்ரீதாமன் ஹயக்ரீவன் ஹரி ஹரியஷ்வன் ஹரிஷ்சந்திரன் ஹிரண்யகசிபு