Sunday, 30 August 2020

த³ந்தவக்த்ரஸ்ய பா⁴ஷணம் பீ⁴ஷ்மகஸ்ய நிர்ணயஶ்ச | விஷ்ணு பர்வம் அத்யாயம் - 105 (106) - 049 (50)

அத² ஏகோநபஞ்சாஶத்தமோ(அ)த்⁴யாய꞉

த³ந்தவக்த்ரஸ்ய பா⁴ஷணம் பீ⁴ஷ்மகஸ்ய நிர்ணயஶ்ச

Dandavakra speech


வைஷ²ம்பாயன உவாச           
இத்யேவமுக்தே வசநே ஸுநீதே²ந மஹாத்மநா |
கரூஷாதி⁴பதிர்வீரோ த³ந்தவக்த்ரோ(அ)ப்⁴யபா⁴ஷத ||2-49-1

த³ந்தவக்த்ர உவாச 
யது³க்தம் மக³தே⁴நாத்ர ஸுநீதே²ந நராதி⁴பா꞉ |
யுக்தபூர்வமஹம் மந்யே யத³ஸ்மாகம் வசோ ஹிதம் ||2-49-2

ந ச வித்³வேஷணேநாஹம் ந சாஹங்காரவாதி³நா |
ந சாத்மவிஜிகீ³ஷுத்வாத்³தூ³ஷயாமி வசோ(அ)ம்ருதம் ||2-49-3

வாக்யார்ணவம் மஹாகா³த⁴ம் நீதிஶாஸ்த்ரார்த²ப்³ரும்ஹிதம் |
க ஏஷ நிகி²லம் வக்தும் ஶக்தோ வை ராஜஸம்ஸதி³ ||2-49-4

கிம் த்வநுஸ்மரணார்தே²(அ)ஹம் யத்³ப்³ரவீமி ஶ்ருணுஷ்வ மே |
ஆக³தோ வாஸுதே³வேதி கிமாஶ்சர்யம் நராதி⁴பா꞉ ||2-49-5

யதா²(ஆ)க³தா வயம் ஸர்வே க்ருஷ்ணோ(அ)பீஹ ததா²(ஆ)க³த꞉ |
கிமத்ர தோ³ஶோ கௌ³ண்யோ வா கந்யாஹேதோ꞉ ஸமாக³தா꞉ ||2-49-6

யத³ஸ்மாபி⁴꞉ ஸமேத்யைக்யாத்க்ருதம் கோ³மந்தரோத⁴நம் |
தத்ர யுத்³த⁴க்ருதம் தோ³ஷம் கத²ம் வை வக்துமர்ஹத² ||2-49-7

வநவாஸே ஸ்தி²தௌ வீரௌ கம்ஸவ்யாமோஹஹேதுநா |
தே³வர்ஷிவசநாத்³ராஜந்வ்ருந்தா³வநதடே ஸ்தி²தௌ ||2-49-8

தாவாஹூய வதா⁴ர்தே²ந உபௌ⁴ ராமஜநார்த³நௌ |
நகே³நோத்³தீ³பிதௌ வீரௌ ஹத்வா நாக³ம் விவேஶது꞉ ||2-49-9

தத꞉ ஸ்வவீர்யமாஶ்ரித்ய நிஹதோ ரங்க³ஸாக³ரே |
க³தாஸுரிவ சாஸீநோ மது²ரேஶ꞉ ஸஹாநுக³꞉ ||2-49-10

கிமத்ர விஹிதோ தோ³ஷோ யேநாஸ்மாபி⁴ர்வயோ(அ)தி⁴கை꞉ |
உபரோத⁴பரா ராஜந்வயம் ஸர்வே ஸாமாக³தா꞉ ||2-49-11

ஸேநாதிப³லமாலோக்ய வித்ரஸ்தௌ ராமகேஶவௌ |
புரம் ப³லம் ஸமுத்ஸ்ருஜ்ய கோ³மந்தே ச க³தாவுபௌ⁴ ||2-49-12

தத்ராபி க³தமஸ்மாபி⁴ர்ஹந்தும்  ஸமரயோதி⁴பி⁴꞉ |
அப்ராப்தயௌவநாப்⁴யாம் ச பதா³திப்⁴யாம் ரணாஜிரே ||2-49-13

ரதா²ஶ்வநரநாகே³ந நாஸ்மாபி⁴ர்விக்³ரஹ꞉ க்ருத꞉ |
க்ருத்வோபரோத⁴ம் ஶைலஸ்ய க்ஷத்ரத⁴ர்மேண தீ³பித꞉ ||2-49-14

தா³வாக்³நிமுக²மாவிஶ்ய து³ர்விநீததபஸ்விநௌ |
விநீத இதி மந்யாம꞉ ஸர்வே க்ஷத்ரியபுங்க³வா꞉ |
ப்ரதியுத்³தே⁴ க்ருதே த்வேவம் தூ³ஷயாம ஜநார்த³நம் ||2-49-15  

யத்ர யத்ர ப்ரயாஸ்யாமோ வயம் தத்ர ப⁴வேத்கலி꞉ |
ப்ரீத்யர்த²ம் ப்ரயதிஷ்யாம꞉ க்ருஷ்ணேந ஸஹ பூ⁴மிபா꞉ ||2-49-16

இத³ம் குண்டி³புரம் க்ருஷ்ணோ நாக³த꞉ கலிஹேதுநா |
கந்யாநிமித்தாக³மநே கஸ்ய யுத்³த⁴ம் ப்ரயச்ச²தி ||2-49-17

மர்த்யே(அ)ஸ்மிந்புருஷேந்த்³ரோ(அ)ஸௌ ந கஶ்சித்ப்ராக்ருதோ நர꞉ |
தே³வலோகேஷு தே³வேஷு ப்ரவர꞉ புருஷோத்தம꞉ ||2-49-18

தே³வாநாமபி கர்தாஸௌ லோகாநாம் ச விஶேஷத꞉ |
ந சைவ பா³லிஶா பு³த்³தி⁴ர்ந சேர்ஷ்யா நாபி மத்ஸர꞉ ||2-49-19

ந ஸ்தப்³தோ⁴ ந க்ருஶோ நார்த꞉ ப்ரணதார்திஹர꞉ ஸதா³ |
ஏஷ விஷ்ணு꞉ ப்ரபு⁴ர்தே³வோ தே³வாநாமபி தை³வதம் ||2-49-20

ஆக³தோ க³ருடே³நேஹ ச்ச²த்³மப்ராகாஶ்யஹேதுநா |
நாநாஸ்த்ரஸஹிதோ யாதி க்ருஷ்ண꞉ ஶத்ருவிநாஶநே ||2-49-21

இமாம் யாத்ராம் விஜாநீத்⁴வம் ப்ரீத்யர்த²ம் ஹ்யாக³தோ ஹரி꞉ |
ஸஹிதோ யாத³வேந்த்³ரைஶ்ச போ⁴ஜவ்ருஷ்ண்யந்த⁴கைரிஹ ||2-49-22

அர்க்⁴யமாசமநம் த³த்த்வா ஆதித்²யம் ச நராதி⁴பா꞉ |
கரிஷ்யாமோ வயம் ஸர்வே கேஶவாய மஹாத்மநே ||2-49-23

ஏவம் ஸம்தா⁴நத꞉ க்ருத்வா க்ருஷ்ணேந ஸஹிதா வயம் |
வஸாமோ விக³தோத்³வேகா³ நிர்ப⁴யா விக³தஜ்வரா꞉ ||2-49-24

தஸ்ய தத்³வசநம் ஶ்ருத்வா த³ந்தவக்த்ரஸ்ய தீ⁴மத꞉ |
ஶால்வ꞉ ப்ரவத³தாம் ஶ்ரேஷ்ட²ஸ்தாநுவாச நராதி⁴பாந் ||2-49-25

ஶால்வ உவாச 
கிம் ப⁴யேநாஸ்ய ந꞉ ஸர்வே ந்யஸ்தஶஸ்த்ரா ப⁴வாமஹே |
ஸம்தா⁴நகரணாத்³தே⁴தோ꞉ க்ருஷ்ணஸ்ய ப⁴யகம்பிதா꞉ ||2-49-26

பரஸ்தவேந கிம் கார்யம் விநிந்த்³ய ப³லமாத்மந꞉ |
நைஷ  த⁴ர்மோ நரேந்த்³ராணாம் க்ஷாத்ரே த⁴ர்மே ச திஷ்ட²தாம் ||2-49-27

மஹத்ஸு ராஜவம்ஶேஷு ஸம்பூ⁴தா꞉ குலவர்த்³த⁴நா꞉ |
தேஷாம் காபுருஷா பு³த்³தி⁴꞉ கத²ம் ப⁴விதுமர்ஹதி ||2-49-28

அஹம் ஜாநாமி வை க்ருஷ்ணமாதி³தே³வம் ஸநாதநம் |
ப்ரபு⁴ம் ஸர்வாமரேந்த்³ராணாம் நாராயணபராயணம் ||2-49-29

வைகுண்ட²மஜயம் லோகே சராசரகு³ரும் ஹரிம் |
ஸம்பூ⁴தம் தே³வகீக³ர்பே⁴ விஷ்ணும் லோகநமஸ்க்ருதம் ||2-49-30

கம்ஸராஜவதா⁴ர்தா²ய பா⁴ராவதரணாய ச |
அஸ்மாகம் ச விநாஶாய லோகஸம்ரக்ஷணாய ச ||2-49-31

அம்ஶாவதரணே க்ருத்ஸ்நம் ஜாநே விஷ்ணோர்விசேஷ்டிதம் |
ஸங்க்³ராமமதுலம் க்ருத்வா விஷ்ணுநா ஸஹ பூ⁴மிபா꞉ ||2-49-32

சக்ராநலவிநிர்த³க்³தா⁴ யாஸ்யாமோ யமஸாத³நம் |
தத்த்வம் ஜாநாமி ராஜேந்த்³ரா꞉ காலேநாயு꞉க்ஷயோ ப⁴வேத் ||2-49-33

நாகாலே ம்ரியதே கஶ்சித்ப்ராப்தே காலே ந ஜீவதி |
ஏவம் விநிஶ்சயம் க்ருத்வா ந குர்யாத்கஸ்யசித்³ப⁴யம் ||2-49-34

ஸ ஏவ ப⁴க³வாந்விஷ்ணுராலோக்ய தபஸ꞉ க்ஷயம் |
நிஹந்தா தி³திஜேந்த்³ராணாம் யதா²காலேந யோக³வித் ||2-49-35

ப³லிம் வைரோசநிம் சைவம் ப³த்³த்⁴வாவத்⁴யம் மஹாப³லம் |
க்ருதவாந்தே³வதே³வேஶ꞉ பாதாலதலவாஸிநம் ||2-49-36

ஏவமாதீ³நி வை விஷ்ணுஶ்சேஷ்டாநி ச நராதி⁴பா꞉ |
தஸ்மாத³யுக்தம் ப⁴வதாம் விக்³ரஹார்த²ம் விசாரணம் ||2-49-37

ந ச ஸங்க்³ராமஹேதோர்ஹி க்ருஷ்ணஸ்யாக³மநம் த்விஹ |
யஸ்ய வா கஸ்ய வா கந்யா வரயிஷ்யதி தஸ்ய ஸா |
கிமத்ர விக்³ரஹோ ராஜ்ஞாம் ப்ரீதிர்ப⁴வது வை த்⁴ருவம் ||2-49-38 

வைஶம்பாயந உவாச 
ஏவம் கத²யமாநாநாம் ந்ருபாணாம் பு³த்³தி⁴ஶாலிநாம் |
ந கிஞ்சித³ப்³ரவீத்³ராஜா பீ⁴ஷ்மக꞉ புத்ரகாரணாத் ||2-49-39

மஹாவீர்யமதோ³த்ஸிக்தம் பா⁴ர்க³வாஸ்த்ராபி⁴ரக்ஷிதம் |
ரணப்ரசண்டா³திரத²ம் விசிந்த்ய மநஸா ஸுதம் ||2-49-40

பீ⁴ஷ்மக உவாச 
க்ருஷ்ணம் ந ஸஹதே நித்யம் புத்ரோ மே ப³லத³ர்பித꞉ |
நித்யாபி⁴மாநீ ச ரணே ந பி³பே⁴தி ச கஸ்யசித் ||2-49-41
க்ருஷ்ணஸ்ய பு⁴ஜவீர்யேண ஹ்ரியதே நாத்ர ஸம்ஶய꞉ |
ப⁴விஷ்யதி ததோ யுத்³த⁴ம் மஹாபுருஷவிக்³ரஹம் ||2-49-42

த்³வேஷீ சைவாபி⁴மாநீ ச குதோ ஜீவதி மே ஸுத꞉ |
ஜீவிதம் நாத்ர பஶ்யாமி மம புத்ரஸ்ய கேஶவாத் ||2-49-43

கந்யாஹேதோ꞉ ஸுதம் ஜ்யேஷ்ட²ம் பித்ரூணாம் நந்தி³வர்த்³த⁴நம் |
காரயிஷ்யே கத²ம் யுத்³த⁴ம் புத்ரேண ஸஹ கேஶவம் ||2-49-44

ந ச நாராயணம் தே³வம் வரமிச்ச²தி ருக்மவாந் |
மூட⁴பா⁴வோ மதோ³ந்மத்த꞉ ஸங்க்³ராமேஷ்வநிவர்தக꞉ |
நியதம் ப⁴ஸ்மஸாத்³யாதி தூலராஶிர்யதா²நலாட் ||2-49-45

கரவீரேஶ்வர꞉ ஶூர꞉ ஶ்ருகா³லஶ்சித்ரயோதி⁴நா |
க்ஷணேந ப⁴ஸ்மஸாந்நீத꞉ கேஶவேந ப³லீயஸா ||2-49-46

வ்ருந்தா³வநே(அ)வஸச்ச்²ரீமாந்கேஶவோ ப³லிநாம் வர꞉ |
உத்³த்⁴ருத்யைகேந ஹஸ்தேந ஸப்தாஹம் த்⁴ருதவாந்கி³ரிம் ||2-49-47

து³ஷ்கரம் கர்ம ஸம்ஸ்ம்ருத்ய மந꞉ ஸீத³தி மே ப்⁴ருஶம் |2-49-48

நகே³ந்த்³ரே ஸஹஸா(ஆ)க³ம்ய தே³வதை꞉ ஸஹ வ்ருத்ரஹா |
அபி⁴ஷிச்யாப்³ரவீத்க்ருஷ்ணமுபேந்த்³ரேதி ஶசீபதி꞉ ||2-49-49

யதா² வை த³மிநோ நாக³꞉ காலியோ யமுநாஹ்ரதே³ |
விஷாக்³நிஜ்வாலிதோ கோ⁴ர꞉ காலாந்தகஸமப்ரப⁴꞉ ||2-49-50

கேஶீ சாபி மஹாவீர்யோ தா³நவோ ஹயவிக்³ரஹ꞉ | 
நிஹதோ வாஸுதே³வேந தே³வைரபி து³ராஸத³꞉ ||2-49-51 

ஸந்தீ³பநிஸுதஶ்சைவ சிரநஷ்டோ ஹி ஸாக³ரே |
தை³த்யம் பஞ்சஜநம் ஹத்வா ஆநீதோ யமமந்தி³ராத் ||2-49-52

கோ³மந்தே ஸுமஹத்³யுத்³த⁴ம் ப³ஹுபி⁴ர்வேஷ்டிதாவுபௌ⁴ |
க்ருத்வா வித்ராஸஜநநம் நாகா³ஶ்வரத²ஸங்க்ஷயம் ||2-49-53

க³ஜேந க³ஜவ்ருந்தா³நி ரதே²ந ரத²யோதி⁴ந꞉ |
ஸாதி³நஶ்சாஶ்வயோதே⁴ந நரேண ச பதா³திந꞉ |
ஜக்⁴நதுஸ்தௌ மஹாவீர்யௌ வஸுதே³வஸுதாவுபௌ⁴ ||2-49-54

ந தே³வாஸுரக³ந்த⁴ர்வா ந யக்ஷோரக³ராக்ஷஸா꞉ |
ந நாகா³ ந ச தை³த்யேந்த்³ரா ந பிஶாசா ந கு³ஹ்யகா꞉ ||2-49-55

க்ருதவந்தஸ்ததா² கோ⁴ரம் க³ஜாஶ்வரத²ஸங்க்ஷயம் |
தமநுஸ்ம்ருத்ய ஸங்க்³ராமம் ப்⁴ருஶம் ஸீத³தி மே மந꞉ ||2-49-56

ந மயா ஶ்ருதபூர்வோ வா த்³ருஷ்டபூர்வ꞉ குதோ(அ)பி வா |
தாத்³ருஶோ பு⁴வி மர்த்யோ(அ)ந்யோ வாஸுதே³வாத்ஸுரோத்தமாத் ||2-49-57

ஸம்யகா³ஹ மஹாபா³ஹுர்த³ந்தவக்த்ரோ மஹீபதி꞉ |
ஸாந்த்வயித்வா மஹாவீர்யம் ஸம்விதா⁴ஸ்யாம யத்க்ஷமம் ||2-49-58

வைஶம்பாயந உவாச 
இதி ஸஞ்சிந்த்ய மநஸா ப³லாப³லவிநிஶ்சயம் |
க³மநாய மதிம் சக்ரே ப்ரஸாத³யிதுமச்யுதம் ||2-49-59

சிந்தயாநோ நரேந்த்³ரஸ்து ப³ஹுபி⁴ர்நயஶாலிபி⁴꞉ |
ஸூதமாக³த⁴ப³ந்தி³ப்⁴யோ போ³தி⁴த꞉ ஸ்துதிமங்க³லை꞉ ||2-49-60

ப்ரபா⁴தாயாம் ரஜந்யாம் து க்ருதபூர்வாஹ்நிகக்ரியா꞉ |
உபவிஷ்டா ந்ருபா꞉ ஸர்வே ஸ்வேஷு விஶ்ராமவேஶ்மஸு ||2-49-61

யே விஸ்ருஷ்டாஸ்து ராஜாநோ வித³ர்பா⁴யாம் நராதி⁴பை꞉ |
தைராக³ம்ய ஸ்வபூ⁴பேஷு ரஹோ க³த்வா நிவேதி³தம் ||2-49-62

ஶ்ருத்வா க்ருஷ்ணாபி⁴ஷேகம் து கேசித்³த்⁴ருஷ்டா நராதி⁴பா꞉ |
கேசித்³தீ³நதரா பீ⁴தா உதா³ஸீநாஸ்ததா² பரே ||2-49-63

த்ரிதா⁴ ப்ரபி⁴ந்நா ஸா ஸேநா நரநாகா³ஶ்வமாலிநீ |
மஹார்ணவ இவ க்ஷுப்³தா⁴ அபி⁴ஷேகேண சாலிதா ||2-49-64

ந்ருபாணாம் பே⁴த³மாலோக்ய பீ⁴ஷ்மகோ ராஜஸத்தம꞉ |
வ்யதிக்ரமமசிந்த்யம் ச க்ருதம் ந்ருபதிநா ஸ்வயம் ||2-49-65

விசிந்த்ய மநஸா ராஜா த³ஹ்யமாநேந சேதஸா |
ஜகா³ம நரதே³வாநாம் ஸமாஜே ப்ரதிபோ³தி⁴தும் ||2-49-66

ஏதஸ்மிந்நந்தரே தூ³தா꞉ ஸம்ப்ராப்தா꞉ க்ரத²கைஶிகௌ |
லேக²முத்³த்⁴ருத்ய ஶிரஸா விவிஶுஸ்தே ந்ருபார்ணவம் ||2-49-67
 
இதி ஶ்ரீமஹாபா⁴ரதே கி²லேஷு ஹரிவம்ஶே விஷ்ணுபர்வணி
ருக்மிணீஸ்வயம்வரே ஏகோநபஞ்சாஶத்தமோ(அ)த்⁴யாய꞉


Converted to Tamil Script using Aksharamukha : Script Converter: http://aksharamukha.appspot.com/converter

Source: http://mahabharata-resources.org/harivamsa/vishnuparva/hv_2_49_mpr.html


##Harivamsha Maha Puranam - Part 2 - Vishnu Parva
Chapter 49 - Dantavaktra's Speech and Bhishmaka's Review
Itranslated by K S Ramachandran, ramachandran_ksr@yahoo.ca
August 26, 2008
Note :  vayaH adhikaM yeShAM te vayo.adhikAH.  is not
 avagraha necessary there?##

Further proof-read by Gilles Schaufelberger schaufel @ wanadoo.fr
If you find any errors compared to Chitrashala Press edn,
send corrections to A. Harindranath harindranath_a @ yahoo.com
---------------------------------------------------------------

atha ekonapa~nchAshattamo.adhyAyaH 
dantavaktrasya bhAShaNaM bhIShmakasya nirNayashcha

vaishampAyana uvAcha 
ityevamukte vachane sunIthena mahAtmanA |
karUShAdhipatirvIro dantavaktro.abhyabhAShata ||2-49-1

dantavaktra uvAcha 
yaduktaM magadhenAtra sunIthena narAdhipAH |
yuktapUrvamahaM manye yadasmAkaM vacho hitam ||2-49-2

na cha vidveShaNenAhaM na chAha~NkAravAdinA |
na chAtmavijigIShutvAddUShayAmi vacho.amR^itam ||2-49-3

vAkyArNavaM mahAgAdhaM nItishAstrArthabR^iMhitam |
ka eSha nikhilaM vaktuM shakto vai rAjasaMsadi ||2-49-4

kiM tvanusmaraNArthe.ahaM yadbravImi shR^iNuShva me |
Agato vAsudeveti kimAshcharyaM narAdhipAH ||2-49-5

yathA.a.agatA vayaM sarve kR^iShNo.apIha tathA.a.agataH |
kimatra dosho gauNyo vA kanyAhetoH samAgatAH ||2-49-6

yadasmAbhiH sametyaikyAtkR^itaM gomantarodhanam |
tatra yuddhakR^itaM doShaM kathaM vai vaktumarhatha ||2-49-7

vanavAse sthitau vIrau kaMsavyAmohahetunA |
devarShivachanAdrAjanvR^indAvanataTe sthitau ||2-49-8

tAvAhUya vadhArthena ubhau rAmajanArdanau |
nagenoddIpitau vIrau hatvA nAgaM viveshatuH ||2-49-9

tataH svavIryamAshritya nihato ra~NgasAgare |
gatAsuriva chAsIno mathureshaH sahAnugaH ||2-49-10

kimatra vihito doSho yenAsmAbhirvayo.adhikaiH |
uparodhaparA rAjanvayaM sarve sAmAgatAH ||2-49-11

senAtibalamAlokya vitrastau rAmakeshavau |
puraM balaM samutsR^ijya gomante cha gatAvubhau ||2-49-12

tatrApi gatamasmAbhirhantuM  samarayodhibhiH |
aprAptayauvanAbhyAM cha padAtibhyAM raNAjire ||2-49-13

rathAshvanaranAgena nAsmAbhirvigrahaH kR^itaH |
kR^itvoparodhaM shailasya kShatradharmeNa dIpitaH ||2-49-14

dAvAgnimukhamAvishya durvinItatapasvinau |
vinIta iti manyAmaH sarve kShatriyapu~NgavAH |
pratiyuddhe kR^ite tvevaM dUShayAma janArdanam ||2-49-15  

yatra yatra prayAsyAmo vayaM tatra bhavetkaliH |
prItyarthaM prayatiShyAmaH kR^iShNena saha bhUmipAH ||2-49-16

idaM kuNDipuraM kR^iShNo nAgataH kalihetunA |
kanyAnimittAgamane kasya yuddhaM prayachChati ||2-49-17

martye.asminpuruShendro.asau na kashchitprAkR^ito naraH |
devalokeShu deveShu pravaraH puruShottamaH ||2-49-18

devAnAmapi kartAsau lokAnAM cha visheShataH |
na chaiva bAlishA buddhirna cherShyA nApi matsaraH ||2-49-19

na stabdho na kR^isho nArtaH praNatArtiharaH sadA |
eSha viShNuH prabhurdevo devAnAmapi daivatam ||2-49-20

Agato garuDeneha chChadmaprAkAshyahetunA |
nAnAstrasahito yAti kR^iShNaH shatruvinAshane ||2-49-21

imAM yAtrAM vijAnIdhvaM prItyarthaM hyAgato hariH |
sahito yAdavendraishcha bhojavR^iShNyandhakairiha ||2-49-22

arghyamAchamanaM dattvA AtithyaM cha narAdhipAH |
kariShyAmo vayaM sarve keshavAya mahAtmane ||2-49-23

evaM saMdhAnataH kR^itvA kR^iShNena sahitA vayam |
vasAmo vigatodvegA nirbhayA vigatajvarAH ||2-49-24

tasya tadvachanaM shrutvA dantavaktrasya dhImataH |
shAlvaH pravadatAM shreShThastAnuvAcha narAdhipAn ||2-49-25

shAlva uvAcha 
kiM bhayenAsya naH sarve nyastashastrA bhavAmahe |
saMdhAnakaraNAddhetoH kR^iShNasya bhayakampitAH ||2-49-26

parastavena kiM kAryaM vinindya balamAtmanaH |
naiSha  dharmo narendrANAM kShAtre dharme cha tiShThatAm ||2-49-27

mahatsu rAjavaMsheShu saMbhUtAH kulavarddhanAH |
teShAM kApuruShA buddhiH kathaM bhavitumarhati ||2-49-28

ahaM jAnAmi vai kR^iShNamAdidevaM sanAtanam |
prabhuM sarvAmarendrANAM nArAyaNaparAyaNam ||2-49-29

vaikuNThamajayaM loke charAcharaguruM harim |
saMbhUtaM devakIgarbhe viShNuM lokanamaskR^itam ||2-49-30

kaMsarAjavadhArthAya bhArAvataraNAya cha |
asmAkaM cha vinAshAya lokasaMrakShaNAya cha ||2-49-31

aMshAvataraNe kR^itsnaM jAne viShNorvicheShTitam |
sa~NgrAmamatulaM kR^itvA viShNunA saha bhUmipAH ||2-49-32

chakrAnalavinirdagdhA yAsyAmo yamasAdanam |
tattvaM jAnAmi rAjendrAH kAlenAyuHkShayo bhavet ||2-49-33

nAkAle mriyate kashchitprApte kAle na jIvati |
evaM vinishchayaM kR^itvA na kuryAtkasyachidbhayam ||2-49-34

sa eva bhagavAnviShNurAlokya tapasaH kShayam |
nihantA ditijendrANAM yathAkAlena yogavit ||2-49-35

baliM vairochaniM chaivaM baddhvAvadhyaM mahAbalam |
kR^itavAndevadeveshaH pAtAlatalavAsinam ||2-49-36

evamAdIni vai viShNushcheShTAni cha narAdhipAH |
tasmAdayuktaM bhavatAM vigrahArthaM vichAraNam ||2-49-37

na cha sa~NgrAmahetorhi kR^iShNasyAgamanaM tviha |
yasya vA kasya vA kanyA varayiShyati tasya sA |
kimatra vigraho rAj~nAM prItirbhavatu vai dhruvam ||2-49-38 

vaishampAyana uvAcha 
evaM kathayamAnAnAM nR^ipANAM buddhishAlinAm |
na ki~nchidabravIdrAjA bhIShmakaH putrakAraNAt ||2-49-39

mahAvIryamadotsiktaM bhArgavAstrAbhirakShitam |
raNaprachaNDAtirathaM vichintya manasA sutam ||2-49-40

bhIShmaka uvAcha 
kR^iShNaM na sahate nityaM putro me baladarpitaH |
nityAbhimAnI cha raNe na bibheti cha kasyachit ||2-49-41
kR^iShNasya bhujavIryeNa hriyate nAtra saMshayaH |
bhaviShyati tato yuddhaM mahApuruShavigraham ||2-49-42

dveShI chaivAbhimAnI cha kuto jIvati me sutaH |
jIvitaM nAtra pashyAmi mama putrasya keshavAt ||2-49-43

kanyAhetoH sutaM jyeShThaM pitR^INAM nandivarddhanam |
kArayiShye kathaM yuddham putreNa saha keshavam ||2-49-44

na cha nArAyaNaM devaM varamichChati rukmavAn |
mUDhabhAvo madonmattaH sa~NgrAmeShvanivartakaH |
niyataM bhasmasAdyAti tUlarAshiryathAnalAT ||2-49-45

karavIreshvaraH shUraH shR^igAlashchitrayodhinA |
kShaNena bhasmasAnnItaH keshavena balIyasA ||2-49-46

vR^indAvane.avasachChrImAnkeshavo balinAM varaH |
uddhR^ityaikena hastena saptAhaM dhR^itavAngirim ||2-49-47

duShkaraM karma saMsmR^itya manaH sIdati me bhR^isham |2-49-48

nagendre sahasA.a.agamya devataiH saha vR^itrahA |
abhiShichyAbravItkR^iShNamupendreti shachIpatiH ||2-49-49

yathA vai damino nAgaH kAliyo yamunAhrade |
viShAgnijvAlito ghoraH kAlAntakasamaprabhaH ||2-49-50

keshI chApi mahAvIryo dAnavo hayavigrahaH | 
nihato vAsudevena devairapi durAsadaH ||2-49-51 

sandIpanisutashchaiva chiranaShTo hi sAgare |
daityaM pa~nchajanaM hatvA AnIto yamamandirAt ||2-49-52

gomante sumahadyuddhaM bahubhirveShTitAvubhau |
kR^itvA vitrAsajananaM nAgAshvarathasa~NkShayam ||2-49-53

gajena gajavR^indAni rathena rathayodhinaH |
sAdinashchAshvayodhena nareNa cha padAtinaH |
jaghnatustau mahAvIryau vasudevasutAvubhau ||2-49-54

na devAsuragandharvA na yakShoragarAkShasAH |
na nAgA na cha daityendrA na pishAchA na guhyakAH ||2-49-55

kR^itavantastathA ghoraM gajAshvarathasa~NkShayam |
tamanusmR^itya sa~NgrAmaM bhR^ishaM sIdati me manaH ||2-49-56

na mayA shrutapUrvo vA dR^iShTapUrvaH kuto.api vA |
tAdR^isho bhuvi martyo.anyo vAsudevAtsurottamAt ||2-49-57

saMyagAha mahAbAhurdantavaktro mahIpatiH |
sAntvayitvA mahAvIryaM saMvidhAsyAma yatkShamam ||2-49-58

vaishampAyana uvAcha 
iti sa~nchintya manasA balAbalavinishchayam |
gamanAya matiM chakre prasAdayitumachyutam ||2-49-59

chintayAno narendrastu bahubhirnayashAlibhiH |
sUtamAgadhabandibhyo bodhitaH stutima~NgalaiH ||2-49-60

prabhAtAyAM rajanyAM tu kR^itapUrvAhnikakriyAH |
upaviShTA nR^ipAH sarve sveShu vishrAmaveshmasu ||2-49-61

ye visR^iShTAstu rAjAno vidarbhAyAM narAdhipaiH |
tairAgamya svabhUpeShu raho gatvA niveditam ||2-49-62

shrutvA kR^iShNAbhiShekaM tu kechiddhR^iShTA narAdhipAH |
kechiddInatarA bhItA udAsInAstathA pare ||2-49-63

tridhA prabhinnA sA senA naranAgAshvamAlinI |
mahArNava iva kShubdhA abhiShekeNa chAlitA ||2-49-64

nR^ipANAM bhedamAlokya bhIShmako rAjasattamaH |
vyatikramamachintyaM cha kR^itaM nR^ipatinA svayam ||2-49-65

vichintya manasA rAjA dahyamAnena chetasA |
jagAma naradevAnAM samAje pratibodhitum ||2-49-66

etasminnantare dUtAH saMprAptAH krathakaishikau |
lekhamuddhR^itya shirasA vivishuste nR^ipArNavam ||2-49-67
 
iti shrImahAbhArate khileShu harivaMshe viShNuparvaNi
rukmiNIsvayaMvare ekonapa~nchAshattamo.adhyAyaH     

Previous | English M.M.Dutt | Tamil Translation | Next

Labels

அக்ரூரன் அக்னி அசமஞ்சன் அதிரதன் அந்தகன் அரிஷ்டன் அர்ஜுனன் அனு அஜமீடன் அஸ்தி ஆபவர் ஆயு ஆஹுகன் இந்திரன் இளை உக்ரசேனன் உக்ராயுதன் உசீநரன் உதங்கர் உபரிசரவசு உல்பணன் ஊர்வசி ஊர்வர் ஏகலவ்யன் ஔர்வர் கக்ஷேயு கங்கை கசியபர் கண்டரீகர் கண்டூகன் கபிலர் கமலாதேவி கம்ஸன் கருடன் கர்க்கர் கர்ணன் காதி காந்திதேவி கார்த்தவீர்யார்ஜுனன் காலநேமி காலயவனன் காலவர் காளியன் கிருஷ்ணன் குசிகன் குணகன் குரோஷ்டு குவலயாபீடம் குவலாஷ்வன் கூனி கைசிகன் சகடாசுரன் சக்ரதேவன் சங்கன் சததன்வன் சத்யகர்மன் சத்ருக்னன் சத்வதன் சந்தனு சந்திரன் சனத்குமாரர் சன்னதி சாணூரன் சாந்தீபனி சால்வன் சிசுபாலன் சித்திராங்கதன் சிருகாலன் சிவன் சுனீதன் சூரன் சூரியன் சைசிராயணர் தக்ஷன் தசரதன் தந்தவக்ரன் தமகோஷன் தரதன் தன்வந்தரி தாரை திதிக்ஷு திரிசங்கு திரிவிக்ரை திருமிலன் திரையாருணன் திலீபன் திவோதாஸன் துந்து துந்துமாரன் துருவன் துஷ்யந்தன் தூம்ரவர்ணன் தேவகன் தேவகி தேவாவ்ருதன் தேனுகன் நந்தன் நரகாசுரன் நஹுஷன் நாரதர் நாராயணன் நாராயணி நிகும்பன் நிசுந்தன் நித்ராதேவி நீபன் பஞ்சஜனன் பத்மாவதி பப்ரு பயோதன் பரசுராமர் பரதன் பரத்வாஜர் பலராமன் பார்வதி பிரதீபன் பிரம்மதத்தன் பிரம்மன் பிரலம்பன் பிரஸேனன் பிராசேதஸ் பிராப்தி பிருது பிருதை பிருஹதாஷ்வன் பிருஹஸ்பதி பீஷ்மகன் பீஷ்மர் புதன் புரூரவன் பூதனை பூமாதேவி பூரு பூஜனி மதிராதேவி மது மதுமதி மயன் மஹாமாத்ரன் மாயாதேவி மார்க்கண்டேயர் முசுகுந்தன் முஷ்டிகன் யசோதை யது யயாதி யுதிஷ்டிரன் ரஜி ராமன் ருக்மவதி ருக்மி ருக்மிணி ரேவதி ரைவதன் ரோஹிணி லவணன் வசிஷ்டர் வருணன் வஸு வஸுதேவன் வாயு விகத்ரு விதர்ப்பன் விப்ராஜன் விரஜை விருஷ்ணி விஷ்ணு விஷ்வாசி விஷ்வாமித்ரர் விஷ்வாவஸு விஸ்வகர்மன் வேனன் வைவஸ்வத மனு ஜராசந்தன் ஜஹ்னு ஜாம்பவான் ஜியாமோகன் ஸகரன் ஸத்யபாமா ஸத்யவிரதன் ஸத்ராஜித் ஸத்வான் ஸஹஸ்ரதன் ஸ்ரீதாமன் ஹயக்ரீவன் ஹரி ஹரியஷ்வன் ஹரிஷ்சந்திரன் ஹிரண்யகசிபு